گشت‌وگذار در روستاي غزاويه كه ميان تاكستان‌ها و نخلستان‌ها محصور شده است.

در طول مسير رنگ سبز مزارع و نخلستان‌ها، چشمانم را نوازش مي‌داد. باور نمي‌كردم كه اطراف اهواز اين چنين سرسبز و با نشاط باشد. ياد بهشت‌هايي افتادم كه مي‌خشكند. شايد اينجا امتداد همان باغ‌هاي «الغميج» و «شكاره» باشد، همان تصاوير آمازوني كه مادام ديولافواي فرانسوي برايمان به تصوير كشيده بود. قبلاً تصاويري خيره‌كننده از اين روستا را در تلفن همراه دوستم ديده بودم و همين قوي‌ترين انگيزه براي رفتنم به آنجا بود. ديدن نخلستان‌هايي با نخل‌هاي سرسبز و استوار كه ثمره آنها خرماي برحي، بريم و سعمران است برايم جالب بود. گشتي در روستاي «غزاويه» زدم و دنبال مسير نخلستان‌ها و تاكستان‌ها بودم و ديدم اين روستا در تاكستان‌ها، نخلستان‌ها و زمين‌هاي زراعي محصور شده است. اما در بين مسير زيبايي كه به اين نخلستان‌ها منتهي مي‌شود، مشكلات و كمبودهايي ديدم كه خط نگاهم از آنها قطع نمي‌شد.

تحصيل در كانتينر

آمار دانشجويان اين روستا بيش از 60 نفر است كه امسال 6 نفر در مقطع كارشناسي ارشد پذيرفته شده‌اند و اهالي روستا اميدوارند در آينده اين آمار افزايش يابد. در گذشته، اگر دختري به مدرسه مي‌رفت، باعث تعجب ساكنان روستا مي‌شد اما مجيده نواصر، يكي از دختران روستا به مرحله استاد دانشگاهي رسيده است. او استاد دانشگاه پيام نور‌بندر عباس در رشته ادبيات عرب است. دكتر مجيد نواصر و حسين نواصر استاد دانشگاه چمران كه فوق ليسانس ادبيات فرانسه دارد و اكنون بازنشست شده، از ساكنان روستاي غزاويه هستند.

اما درس خواندن در اين روستا چندان كار راحتي نيست. مدرسه ابتدايي در جاده اصلي روستا درست روبروي روستا واقع است. اين مدرسه 5 كلاس دارد و روي تابلوي آن تاريخ تأسيس را 1372 نوشته‌اند در حالي كه با توجه به رشد جمعيت روستا، نياز به كلاس‌هاي بيشتر در اين مدرسه، محسوس است. كلاس‌هاي مدرسه مختلط هستند. حدود 3 سال مي‌شود كه مهد كودكي كوچك در اين دبستان داير شده است. دهيار درباره وضعيت مدرسه غزاويه مي‌گويد: پشت اين دبستان، يك مدرسه راهنمايي دخترانه هست كه يكي از كلاس‌هايش، در كانتينر داير مي‌شود و به همين دليل برخي معلمان، تمايلي به تدريس در اين شرايط ندارند. يكي از دختران روستا كه در اين مدرسه درس مي‌خواند، مي‌گويد: اين مدرسه تنها روستاي ما را پوشش نمي‌دهد و دانش‌آموزان زيادي از روستاهاي بحور، وعيليه، موران، عميشيه بزرگ، طرفايه، بريچه و فرسيات هم در اينجا درس مي‌خوانند.

در اين روستا براي دختران و پسران مقطع دبيرستان و همچنين براي پسران مقطع راهنمايي وجود ندارد. پسرهاي راهنمايي مجبورند به روستاي مظفري بروند كه فاصله آن تا غزاويه 4 كيلومتر است. دختران دبيرستاني نيز به منطقه"كوت امير" يا اهواز مي‌روند. پسرهاي روستا هم همين مشكل را دارند. هزينه سرويس دختران دبيرستاني را كه در كوت امير درس مي‌خوانند، آموزش و پرورش تقبل كرده اما پسران و دختراني كه در اهواز درس مي‌خوانند با هزينه خودشان سرويس مي‌گيرند. هر چند سرويسي كه آموزش وپرورش پرداخت هزينه‌اش را تقبل كرده، امسال 3ماه بعد از بازگشايي مدارس كارش را آغاز كرد.

"احمد نواصر" يكي ديگر از اهالي درباره مسجد روستا مي‌گويد: مسجد صاحب الزمان (عج)سال 61 به همت اهالي روستا و با وقف زميني كه حاج جليل نواصر به اهالي هديه داده بود به كمك روستاييان ساخته شد. بناي مسجد فرسوده شده و اوقاف هم براي بازسازي آن، هيچ كمكي نمي‌كند.

روستاي نمونه

دهيار نداشتن انشعاب گاز خانگي را يكي از مشكلات بزرگ اهالي روستا مي‌داند و مي‌گويد: از كپسول گاز استفاده مي‌كنيم و مدت‌هاست كه گاز نداريم. قرار است كه تا دو ماه آينده علمك‌هاي گاز نصب شوند.

علي نواصر به موضوع بهسازي روستا مي‌پردازد و مي‌گويد: بهسازي روستا از سال 81 آغاز و غزاويه به عنوان روستاي الگو انتخاب و چهار خيابان اصلي و يكي از خيابان‌هاي فرعي جدول كاري و خيابان اصلي روستا آسفالت شد. از سال 81 به بعد، حدود 6 سال، هيچ بودجه‌اي براي بهسازي غزاويه تعيين نشد تا اين‌كه در سال 88 مبلغي معادل يكصد ميليون تومان به روستا اختصاص يافت و با اين مبلغ، در 4 خيابان روستا به طول 1250 متر و يك خيابان فرعي صد متري طرح جدول گذاري و ساخت جوي انجام شد.

گنداب كنار روستا

در بافت قديم روستا، بوي تعفن آزار دهنده است. فاضلاب روستا به بافت قديم روستا منتهي و باعث انتشار لودگي در اين بخش مي‌شود. آب‌هاي آلوده به تاكستان‌ها و نخلستان‌ها سرازير مي‌شود. اين گندآب باعث رشد نيزارهايي به ارتفاع 10 متر و طول 50 متر شده است. فاصله نزديكترين منازل روستا تا اين گندآب، حدود 7 متر مي‌شود.

دهيار از پيگيري براي رفع اين معضل خبر مي‌دهد و مي‌گويد: براي بنياد مسكن و ديگر ارگان‌ها در اين زمينه زياد نامه نگاري كرده‌ايم. تازگي مدير اجرايي طرح‌هاي روستايي قول داده كه به محض تأمين بودجه، اعتباري براي لوله‌كشي فاضلاب تخصيص يابد.

علي نواصر درباره يكي از طرح‌هاي در حال اجرا در روستا توضيح مي‌دهد: تفاهم نامه‌اي براي پلاك كوبي‌بين دهياري و اداره پست منعقد شده است. طبق اين قرارداد، منازل روستا پلاك كوبي ‌و به صندوق‌هاي پست مجهز مي‌شوند كه تاكنون تعدادي از صندوق‌ها نصب شده‌اند.

ورزش يعني شاهين و كارون

يكي از جوانان روستا با لباس ورزشي مشغول تمرين است. درباره ورزش غزاويه مي‌گويد: غزاويه دو تيم فوتبال به نام‌هاي شاهين و كارون دارد؛ همين بس. تيم كارون سال‌ها پيش تشكيل شده و حتي پدرم، در جواني عضو اين تيم بود. تيم شاهين هم 15 سال است كه تشكيل شده. اين تيم مختص جوانان و كارون، تيم بزرگسالان است، من هم عضو تيم كارون غزاويه هستم. در غزاويه يك تيم براي نونهالان داريم كه تمرين و بازي‌هايشان در پايگاه بسيج انجام مي‌شود. گفته‌هاي اين جوان ورزشكار نشان مي‌دهد هرچند استعدادهاي ورزشي در اين روستا وجود دارد اما نبود امكانات مناسب براي پرداختن به ورزش‌هاي گوناگون، يا آنها را خانه نشين كرده است.

 روشنايي ناكافي

مهم‌ترين مشكل اين اهالي كافي نبودن امنيت مسير و محدود بودن زمان تردد از شهر به روستا است. ساعت كه از 21 بگذرد، راننده‌هايي كه از جاده اصلي كنار روستا مي‌گذرند حاضر نمي‌شوند كسي را تا منطقه «استيشن» برسانند؛ مگر اين‌كه براي آنها آشنا باشي. به گفته روستاييان اين مسير، امنيت كافي ندارد و حتي آژانس هي مسافربري منطقه استيشن براي مسير غزاويه و روستاهاي اطرافش، كمتر تاكسي مي‌فرستند. تاريكي مسير، مشكل امنيت را دو چندان كرده است. اهالي از سرقت‌هايي كه در اين مسير اتفاق افتاده مي‌گويند و تقاض مي‌كنند كه اداره برق، تأمين روشنايي اين مسير را در اولويت كاري قرار دهد تا بخش عمده‌اي از مشكلات امنيتي آن حل شود.

20 سال ديگر از هنر بگوييم

فاطمه نواصر يكي از دختران هنرمند اين روستا كه تاكنون چندين نمايشگاه نقاشي دراهواز و دانشگاه برگزار كرده، در خصوص فعاليت هنري در روستا مي‌گويد: غزاويه به لحاظ كارهاي فرهنگي خيلي ضعيف است اما استعداد زيادي براي انجام كارهاي فرهنگي و هنري در بچه‌هاي دبستاني اين روستا وجود دارد. چند مرتبه خواستم جلسه نوجوانان و كودكان را با كارهاي فرهنگي آشنا كنم اما براي اين كار به بودجه و برنامه نياز است كه متاسفانه هيچ بودجه‌اي نداريم. از نظر من بايد 20 سال ديگر درباره هنر و فعاليت‌هاي فرهنگي در اين روستا حرف بزنيم چراكه حل مشكلاتمهم‌تر در اولويت است.

 وجه تسميه روستاي غزاويه

بنا به گفته اهالي نام روستا از تلفيق 2 واژه غزو و ويه تشكيل شده به معناي كسي كه به جنگ رفته و از جنگ برگشته است. 90 درصد اين اهالي از قبيله نواصر هستند و ارتباط خويشاوندي و تعاون بين اين اهالي، از توانمندي‌هاي فرهنگي اين روستاست.

 حدود 200 سال پيش خانواده شيخ «طعمه بن دلافي» اين محل را به دليل نزديكي به رودخانه كارون و موقعيت مناسب براي كشاورزي و دامداري، براي سكونت انتخاب كردند. از گذشته تاكنون اطراف اين روستا را نخلستان‌هاي وسيعي در بر گرفته است. اين روستا در 9 كيلومتري اهواز و شرق رودخانه كارون واقع است و حدود 85 درصد از اهالي آن كشاورز هستند. در اين روستا حدود 300 خانوار (نفر1500) ساكن هستند. اهالي روستا معتقدند كه اينجا در گذشته در دل محله ديگري به نام «ام صخير» بوده كه آثار تاريخي آن بجا مانده است. اين روستا داراي 4خيابان اصلي و حدود 10 خيابان فرعي است كه هنوز نام گذاري نشده‌اند.

 

گزارش :قاسم منصور آل کثیر - همشهری

عکس:سعید نواصر